İşletmelerde stok yönetimi...

Günümüzde farklı alanlarda faaliyet gösteren küçük, orta ve büyük çaplı işletmeler ileriye dönük faaliyet planlarının sürdürülebilirliği ve devamlılığı için kendi bünyelerinde kullanmak ya da satmak üzere ellerinde stok bulundururlar. “Stok nedir?” sorusunun cevabı teorik olarak; hammadde, yarı mamul ya da varlıklardır. Ya da başka bir değiş ile Stok=Envanterdir. Stok yönetiminde birincil öncelik firmaların faaliyet gösterdiği alanlara ait olan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul ve mamullerini en uygun maliyet ile zamanında tedarik edilebilmesidir. Bu tedarik sürecinde gelen arz ve talep tahminlerini kullanarak ve de üretimi planlayarak stoklama yapılır. İşletmelerde stok planlama problemi en sık karşılaşılan sorunlardan bir tanesidir. Bazen bu problemler işin içinden çıkılmaz hal almaktadır.

En sık karşılaşılan stok problemleri şunlardır:

* Tasarım: Faaliyet gösterilen alan ile birlikte nasıl bir stok politikasının oluşturacağının izlenme sürecidir.

* Planlama: Yine ilgili faaliyet koluna ait olan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul ve mamullerinin siparişi ile ilgili ne kadar ve hangi oranda sipariş verilmesi sürecidir.

* Kontrol: Yine ilgili faaliyet koluna ait olan hammadde, yardımcı madde, yarı mamul ve mamullerinin siparişinin ne zaman ve ihtiyaç duyulan ne kadar bir süre zarfında ya da belirlenen zaman dilimine ait olan planlanan, kontrol mekanizmasında geliştirilen süreçtir.

İşletmelerin, kendi bünyelerinde kullandıkları ve geliştirdikleri yazılımları mevcuttur. Bu yazılımlarda Stok Yönetim Sistemleri bulunmaktadır. Bu sistemler Tek Dönem ve Çok Dönemi kapsamaktadır. Kısaca özetlemek gerekir ise;

* Tek Dönem: İşletmelerin faaliyet gösterdiği alanlar da yalnızca bir kez stoklanacak ve tüketildikten sonra bir daha asla kullanılmayacak olan ürünleri/malları kapsamaktadır.

* Çok Dönem: İşletmelerin faaliyet gösterdiği alanlar da tüketilen ve yeniden yerine koyulacak adet miktarı kadar stokta tutulacak ürünleri/malları kapsar.

Bütün bu işlemler işletmelere faaliyet konularında farklılık göstermekle birlikte stok barındırma maliyeti ile karşı karşıya bırakmıştır. Bu maliyetleri en minimum düzeye indirmek için yazımın içerisinde bahsetmiş olduğum; Stok “Tasarım, Planlama ve Kontrol” süreçlerini en iyi şekilde kurgulanması gerekmektedir. Başarılı bir stok yönetimi Stok = Envanter kavramının net bir şekilde algılamak ve anlamak ile başlar. Bu sayede ileriye dönük büyüme hedeflerinizi sağlayabilirsiniz.